Transnormatief. Het is net zoiets als heteronormatief en homonormatief. De afgelopen week ben ik weer eens tegen het verschijnsel aangelopen. In eigen kring nog wel. Waar heteronormatief het opleggen van de hetero seksualiteitsbeleving aan niet hetero’s inhoudt en homonormatief het opleggen van een homoseksuele seksualiteitsbeleving aan andere homo’s, bi’s of transgender inhoudt, daar hebben we dus transnormatief als een derde variant van normativiteit.

Transnormatief. In de wereld van gender normalen (normaal in de zin van wat we in de normaalkromme in het middengebied zien) en de wereld van transgenders komt normativiteit op basis van genderbeleving en genderuiting nadrukkelijk voor. Zo kunnen mannen zich ontzettend normatief opstellen naar andere mannen (“wordt toch eens een ‘echte’ kerel”) en kunnen vrouwen hetzelfde doen naar andere vrouwen (“goh heb je nog geen kinderen meid?”). In de wereld van transgenders (en voor mij bestaat die wereld uit allerlei denominaties als queer, gender bender, travestiet, transseksueel, transgenderist en nog allerlei ander moois) komt transnormatief gedrag ook voor. Een observatie…

De transgender wereld kenmerkt zich door een veelheid aan verschillende genderbelevingen waarbij het enige gemeenschappelijke is dat die genderbeleving niet in lijn is met het fysieke geslacht dat iemand bij geboorte heeft gekregen. Het gemeenschappelijke begint daar en houdt daar ook vaak op als het gaat om de vraag hoe die diverse groepen binnen het transgenderspectrum zich tot elkaar verhouden. In milde vorm tolereren de verschillende groepen elkaar of werken zelfs samen. In de wat negatievere vorm zijn de groepen gescheiden en weten nogal duidelijk uit te leggen waarom zij ieder weer anders zijn dan de andere groepen. In de lelijke vorm is er sprake van een hiërarchie of pikorde (excusé le mot in dit verband).

Voorbeeld. Het is al vaker geconstateerd dat ‘post op’ transen (zij die een geslachtsoperatie achter de rug hebben) de ‘pré op’s’ maar beperkt serieus nemen. Immers, die prille pré-opjes weten nog van niks en de ‘ervaren’ post-op’s laten dat nog weleens merken. Er is sprake van generaties van transgenders. Zo vinden sommigen dat transgenders (in de Nederlandse definitie van transen die geen operatie laten uitvoeren) geen transseksuelen zijn en worden travestieten gezien als mensen met een gestoorde seksualiteit. Om het allemaal maar even te chargeren…

Het is een verschijnsel dat we op allerlei plaatsen in de maatschappij zien. Overal waar mensen een bepaalde gemeenschappelijkheid hebben zijn er binnen zo’n groep al snel subgroepjes te onderkennen die zich graag willen verbijzonderen van de rest. Vaak op minder aangename wijze door de andere subgroepjes te devalueren. Korfbal is een meidensport, Leidse ballen zijn heel wat anders dan Delftse ballen, Uva is geen VU en Feijenoord zal nooit het niveau van Ajax halen.

Geheel conform de menselijke behoefte tot het zich willen onderscheiden ten opzichte van de ander door het zich afzetten tegen specifieke kenmerken, meningen, cultuur, afkomst, geaardheid of identiteit gedraagt een deel van de transgender gemeenschap zich transnormatief naar mede transen. Fora op internet worden alleen toegankelijk gehouden of gemaakt voor ‘echte’ transseksuelen en niet voor mensen die niet aan een nauw gestelde definitie voldoen. Veel transseksuelen wensen zich niet (meer) te associëren met travestieten, ondanks dat ze meestal zelf een travestiefase hebben doorlopen in hun carriëre als transseksueel. En soms zijn transgenders van mening te behoren tot de verlichte ‘gender andersen’ die de beperkingen van transseksualiteit of travestie zijn ‘ontgroeid’.

Alles bij elkaar nemend is dat een wat jammere en weinig hoopvolle observatie als het representatief zou zijn voor het gedrag binnen de totale groep. Of dat zo is durf ik niet te stellen. Wel zie ik met enige regelmatig uitingen van dat gedrag naar boven komen. Met vervelende gevolgen. Is het niet dat er mensen binnen de eigen gemeenschap (als die al bestaat) gekwetst worden door transnormatief gedrag, dan is het wel op zijn minst een gedragsvorm die contraproductief werkt bij de emancipatie van de gehele groep. Binnen de groep man naar vrouw transgenders wil het er nog weleens heftig aan toe gaan en dan gedraagt men zich al snel als een verzameling ‘kijvende wijven’. Om het maar eens lekker gendernormatief te stellen. Het resultaat is energieverlies en afleiding van een veel belangrijker probleem waar de gehele groep mee kampt. Emancipatie.

Want geëmancipeerd is het niet om in normatief gedrag te vervallen. Immers, dat gedrag sluit een gezonde uitwisseling van meningen en gedachten uit. Het is een blokkerende houding. Daarmee belemmerd het ‘t ontwikkelen van het genderdenken binnen de eigen groep. Als de groep een gezonde maatschappelijke positie had zou dat niet eens erg zijn. Maar de groep heeft die positie niet. Nog steeds bevindt men zich in een eerste emancipatiegolf strijdend tegen gendernormatieve wetgeving. Verder emancipatie is helaas nog (verre) toekomstmuziek bij gebrek aan organisatie en rolmodellen. In een dergelijk maatschappelijk kader dat dus al niet ontvankelijk is voor mensen die de grenzen van het begrip gender door hun genderidentiteit ter discussie stellen is normatief gedrag emancipatie belemmerend gedrag. Het zou dan ook goed zijn als een ieder die in wat voor hoedanigheid dan ook een min of meerdere transgender identiteit heeft beseft dat het zich normatief opstellen schadelijk is voor de groei van het zelfbewustzijn van transgenders en het verbeteren van de maatschappelijke positie. En uiteindelijk schadelijk voor zichzelf.

In dat licht bezien is transnormatief (groeps)gedrag op internetfora die voor de eigen groep bedoeld zijn iets dat men zou moeten willen bediscussiëren, zo niet bestrijden. Helaas, zover is het nog niet wat dus aangeeft dat er nog heel wat te doen is voordat emancipatie een feit zal zijn. Het zou in dat verband ook vanuit wetenschappelijke optiek niet zo’n slecht idee zijn om onderzoek te doen naar emancipatie en ontwikkeling van de Nederlandse transgender gemeenschap. Ter ondersteuning van de verdere opbouw van die gemeenschap.

Alice Verheij

— English language version follows here —

Transnormativity puts the brakes on emancipation.

Transnormativity. It something just like heteronormativity and gaynormativity. Last I ran into the phenomonen again. In my own circles strangely enough. Where heteronormativity means forcing hetero sexuality to non hetero’s and gaynormativity means thesame from gays to other gays, bisexuals or transgenders, we find transnormatiivty as the third variety of normativity.

Transnormativity. In the world of the ‘gender normals’ (normal as in what you find in the graph as the mean average or norm) and in the world of the ‘gender diverse’ there is clearly this normativity based on gender awareness and gender outing. Men can by very normative to other men (‘you gotta become a ‘real’ man’) and women sometimes do thesame to other women (‘gee, so you still don’t have kids’). In the transgender sphere (which in my observation exists of all sort of denominations like queer, gender bender, transvestite, transsexual, transgenderits (Dutch term for those who really live in between) and many other beauties) transnormativity exists strongly. An observation…

The transgender world defines itself by a multitude of different gender awarenesses where the only common denominator is that this gender awareness is not aligned with the physical (born) gender. The common denominator begins there and often ends right there also when confronted with the question as to how these diverse groups within the transgenderspectrum see the ‘others’. In the mild variety the various groups tolerate each other and might even work together sometimes. In the more negative form the groups are strongly seperated explaining why they differ from the others. In the ugly form there is a hierarchy or in Dutch ‘dick order’ (sorry for that).

Example. It’s been observed many times that ‘post op’ trannies (they who did their gender reassignment surgery) do not take the ‘pre-ops’ just a bit serious. Hey, in their young experience the pre-ops know nothing and the ‘experienced’ post-ops are more than willing to let them know that. There are generations of transgenders. Some find that transgenderists (remember the Dutch definition) who do not seek gender reassignment surgery are not ‘real’ transseexuals and transvestites are seen as people with a disturbed sexuality.

It’s a phenomenon that we find in many corners of society. Everywhere where people group on the basis of any common denominator there are quickly subgroups formed who need to be ‘special’ and separate themselves from the ‘others’. Just like political party behavior. Just like tribes. Many times in a not so nice manner by devaluating the other subgroups. Korfball (for the non Dutch that’s something like netball) is a ‘girly’ sport, Leiden University students are different from ‘Delft’ University students, the University of Amsterdam is not like the Free University and Feijenoord soccer club will never reach the quality of Ajax soccer club. Completely conform the human need to define themselves by differing from the other, resisting specific identities, meanings, culture, inheritance, sexual identity or gender a part of the transgender community behaves itself to their fellow transgenders. Fora on the internet are kept closed for others than the ‘real’ transsexuals and for those who do not fit the tightly formulated definition of transsexual. Many transsexuals do not (any longer) wish to associate themselves with transvestites, in spite the fact that they once had their own transvestite phase to go through somewhere in their transsexual ‘career’. And sometimes transgenders think they belong to the ‘wiser and more advanced’ group of gender diverse who have outgrown the bounds of transsexuality or travesty.

All in all it’s a somewhat sad and not so hopefull observation if that would be representing the behavior in the whole community. If that is the case? I’m not so certain about it. But I do see on a regular basis the outing af such behavior. With grim consequences. If not people being hurt within their own community (if that even exists by the way) than at least it’s working counterproductive in regard to the emancipation of the whole group. Within the group of man to female transgenders things tend to heat up every now and then and people start to behave as a bunch of catfighting bitches (just stating it a little gender normative). The results is energy loss and distraction from the much more important problem the whole group suffers from. Lack of emancipation.
Because it certainly is not at all emancipated to fall back into normative behavior. Because it’s that kind of behavior that blocks healthy exchange of meanings, thoughts and feelings. It’s an excluding attitude and once excluded it’s impossible to see the other and learn. It limits the development of sane gender thinking within the own community, just like the discussions between ‘cisgendered’ and ‘transgendered’ women in the States does. If the group was holding a healthy social position that wouldn’t really be that much of a problem. But the group doesn’t hold a solid social position. There still is a ‘first emancipatory wave’ battling against gender normative lawmaking. Further emancipation is unfortunately futuristic by lack of an organization and rolemodels. In such a social framework which is not receptive for people who cross the boundaries of gender through their non binary gender identity and challenge these bounderies, normative behavior is blocking and downright dangerous for emancipation. It would be a good thing when every-gender-one is aware that taking a normative position is harmfull for the growth of  the selfconscienceness of transgenders and the improvement of their own social position. Thereby harmfull to themselves.

It’s in that light that transnormative (group)behavior on internetfora meant for their own little part of the transgender community is something that needs to be discussed, if not fighted againt. Unfortunately, we’re not there yet. There still is much to do before emancipation is a fact. Even from a scientific point of view it might not even be such a bad idea to research the emancipation of the Dutch transgender ‘community’. In support of building a solid community.

Alice Verheij